Giải bài 13, 14 trang 72 SGK Toán lớp 9 tập 2

giai bai 13 14 trang 72 sgk toan lop 9 tap 2 2 1516382897

Bài 13 trang 72 sgk Toán lớp 9 tập 2

Bài 13. Chứng minh rằng trong một đường tròn, hai cung bị chắn giữa hai dây song song thì bằng nhau.

Hướng dẫn giải:

Giả sử \(AB\) và \(CD\) là các dây song song của đường tròn \((O)\).

Kẻ \ ( OI \ bot AB \ ) \ ( ( I \ in AB ) \ ) và \ ( OK \ bot CD ( K \ in CD ) \ ) .
Do \ ( AB / / CD \ ) nên \ ( I, O, K \ ) thẳng hàng .
Do những tam giác \ ( OAB, OCD \ ) là những tam giác cân đỉnh \ ( O \ ) nên những đường cao kẻ từ đỉnh đồng thời là phân giác .
Vì vậy ta có : \ ( \ widehat { { O_1 } } = \ widehat { { O_2 } } = \ widehat { { O_3 } } = \ widehat { { O_4 } } \ )
Giả sử \ ( AB \ ) nằm ngoài \ ( \ widehat { COD } \ ), ta có : \ ( \ widehat { AOC } = { 180 ^ 0 } – \ widehat { { O_1 } } – \ widehat { { O_3 } } = { 180 ^ 0 } – \ widehat { { O_2 } } – \ widehat { { O_4 } } = \ widehat { BOD } \ )
Suy ra \ ( \ overparen { AC } \ ) = \ ( \ overparen { BD } \ ) .

Nghĩa là hai cung bị chắn giữa hai dây song song thì bằng nhau. Các trường hợp khác ta chứng minh tương tự.

giai bai 13 14 trang 72 sgk toan lop 9 tap 2 1 1516382897

Bài 14 trang 72 sgk Toán lớp 9 tập 2

Bài 14 

a ) Chứng minh rằng đường kính đi qua điểm chính giữa của một cung thì đi qua trung điểm của dây căng cung ấy. Mệnh đề hòn đảo có đúng không ? Hãy nêu thêm điều kiện kèm theo để mệnh đề hòn đảo đúng .
b ) Chứng minh rằng đường kính đi qua điểm chính giữa của một cung thì vuông góc với dây căng cung ấy và ngược lại

Hướng dẫn giải:

giai bai 13 14 trang 72 sgk toan lop 9 tap 2 2 1516382897

a. Vì \ ( I \ ) là điểm chính giữa của \ ( \ overparen { AB } \ ), suy ra \ ( \ overparen { IA } \ ) = \ ( \ overparen { IB } \ ) \ ( ⇒ IA = IB \ )

Ta có: \(OA = OB =\) bán kính. Suy ra đường kính \(IK\) là đường trung trực của dây \(AB\). Vậy \(HA = HB\) (đpcm)

Mệnh đề hòn đảo : Đường kính đi qua trung điểm của một dây thì đi qua điểm chính giữa của cung căng dây đó .
Chứng minh : Vì \ ( ∆ AOB \ ) cân tại \ ( O \ ) và \ ( HA = HB \ ) nên \ ( OH \ ) là đường phân giác của góc \ ( \ widehat { AOB } \ ). Suy ra \ ( \ widehat { { O_1 } } = \ widehat { { O_2 } } \ )
Từ đó suy ra \ ( \ overparen { IA } \ ) = \ ( \ overparen { IB } \ )
Tuy nhiên điều này không hề xảy ra khi dây \ ( AB \ ) đi qua tâm \ ( O \ ) của đường tròn. Vậy phải thêm điều kiện kèm theo để mệnh đề hòn đảo đúng là :
Đường kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì đi qua điểm chính giữa của cung căng dây đó .
b. Ta có : \ ( \ overparen { IA } \ ) = \ ( \ overparen { IB } \ ) ( gt ) \ ( ⇒ IA = IB \ )
Điều này chứng tỏ rằng điểm \ ( I \ ) nằm trên đường trung trực của \ ( AB \ ) ( 1 )
Ta có \ ( OA = OB = \ ) nửa đường kính
Điều này chứng tỏ rằng điểm \ ( O \ ) nằm trên đường trung trực của \ ( AB \ ) ( 2 )
Từ ( 1 ) và ( 2 ) chứng tỏ rằng \ ( OI \ ) hay \ ( IK \ ) là đường trung trực của dây \ ( AB \ ). Suy ra \ ( IK \ bot AB \ ) .
* Điều ngược lại : Đường kính vuông góc ở dây khi qua tâm thì đi qua hai điểm chính giữa của cung căng dây đó .
Kẻ đường kính \ ( KOI \ ) vuông góc với \ ( AB \ ) .
Ta có \ ( OA = OB ⇒ ∆ OAB \ ) cân tại \ ( O \ )
Mà \ ( OH \ bot AB \ ) nên \ ( OH \ ) là đường phân giác của \ ( \ widehat { AOB } \ ) suy ra \ ( \ widehat { { O_1 } } = \ widehat { { O_2 } } \ )

Ta có \(∆OAI = ∆OBI\) (c.g.c). Do đó \(AI = IB\). Suy ra \(\overparen{AI}\) = \(\overparen{IB}\).

Vậy \ ( I \ ) là điểm chính giữa của \ ( \ overparen { AB } \ )

Giaibaitap.me

0975893268
icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon