Soạn bài Kiều ở lầu Ngưng Bích – trích – Soạn văn 9 – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

articlewriting1

Contents

Câu 1: Em hãy tìm hiểu thiên nhiên trong sáu câu thơ đầu:

– Đặc điểm của không gian trước lầu Ngưng Bích (chú ý không gian mở ra theo chiều rộng, chiều xa, chiều cao qua cái nhìn của nhân vật).

– Thời gian qua cảm nhận của Thúy Kiều (chú ý hình ảnh trăng, “mây sớm đèn khuya”).

– Qua khung cảnh thiên nhiên có thể thấy Thúy Kiều đang ở trong hoàn cảnh, tâm trạng như thế nào? Từ ngữ nào góp phần diễn tả hoàn cảnh và tâm trạng ấy?

– Trong sáu câu thơ đầu, khung cảnh vạn vật thiên nhiên trước lầu Ngưng Bích với khoảng trống, thời hạn được nhìn qua con mắt của nhân vật, thể hiện thực trạng tâm trạng đơn độc, tội nghiệp của Thuý Kiều :

– Kiều bị giam lỏng trong lầu Ngưng Bích: khóa xuân.

Bạn đang xem: Soạn bài Kiều ở lầu Ngưng Bích – trích
– Soạn văn 9

– Vẻ bát ngát, chống chếnh của khoảng trống tô đậm tình cảnh đơn độc, trơ trọi của Kiều : non xa, trăng gần, bốn bề bát ngát, xa trông, non xa, trăng gần … Đúng là : Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng .
– Hình ảnh trăng, mây sớm đèn khuya miêu tả sự quay vòng của thời hạn. Cùng với những hình ảnh gợi tả khoảng trống, sự tuần hoàn đều đặn của thời hạn càng nhấn đậm thêm tình cảnh đơn độc, buồn bã của Kiều .

Câu 2: Tám câu thơ tiếp theo trực tiếp nói lên nỗi nhớ thương của Kiều.

a) Trong cảnh ngộ của mình nàng đã nhớ tới ai? Nàng nhớ tới ai trước, ai sau? Nhớ như thế có hợp lý không? Vì sao?

b) Cùng là nỗi nhớ nhưng cách nhớ khác nhau với lí do khác nhau nên cách thể hiện cũng khác nhau. em hãy phân tích nghệ thuật dùng từ ngữ, hình ảnh của tác giả để làm sáng tỏ điều đó.

c) Em có nhận xét gì về tấm lòng của Thúy Kiều qua nỗi nhớ thương của nàng? 

Nỗi nhớ thương của Kiều được diễn đạt thâm thúy trong tám câu thơ tiếp theo :
– Kiều nhớ tới Kim Trọng, tưởng tượng ra cảnh chàng Kim cũng đang nhớ về mình, mong ngóng mà vẫn bặt tin ( Tưởng người dưới nguyệt chén đồng – Tin sương luống những rày trông mai chờ ) ; tâm trạng Kiều đau đớn, xót xa, tủi phận : Bên trời góc bể bơ vơ – Tấm son gột rửa khi nào cho phai .
– Kiều nhớ đến cha mẹ, thương cha mẹ ngày ngày tựa cửa ngóng tin con ( Xót người tựa cửa hôm mai ), ngậm ngùi vì tuổi già trước sự khắc nghiệt của thời hạn ( Sân Lai cách mấy nắng mưa / Có khi gốc tử đã vừa người ôm ), day dứt vì mình không được ở bên để báo đáp công ơn sinh thành ( Quạt nồng ấp lạnh biết ai đó giờ ) .
– Nguyễn Du để Kiều nhớ tới Kim Trọng trước là trọn vẹn tương thích với diễn biến tâm lí của nhân vật trong cảnh ngộ đơn cử, bảo vệ tính chân thực cho hình tượng. Trong tình cảnh bị Mã Giám Sinh làm nhục, lại ép tiếp khách làng chơi nên thực trạng tâm lí Kiều là nỗi đau đớn về “ Tấm son gột rửa khi nào cho phai ”, là nỗi buồn nhớ tình nhân, nuối tiếc mối tình đầu đẹp tươi. Kiều đã hi sinh thân mình vì đạo hiếu, khi lâm vào tình cảnh đáng thương, nàng lại một lòng nhớ đến Kim Trọng, nhớ thương cha mẹ, quên cả cảnh ngộ của mình .
– Trong đoạn trích này, Kiều hiện ra với đức vị tha cao đẹp .

Câu 3: Tám câu thơ cuối miêu tả cảnh vật qua tâm trạng.

a) Cảnh vật ở đây là thực hay hư? Mỗi cảnh vật đều có nét riêng đồng thời lại có nét chung để diễn tả tâm trạng của Kiều. Em hãy phân tích và chứng minh điều đó.

b) Em có nhận xét gì về cách dùng điệp ngữ của Nguyễn Du trong tám câu thơ cuối? Cách dùng điệp ngữ ấy góp phần diễn tả tâm trạng như thế nào?

– Ở tám câu thơ cuối đoạn trích, Nguyễn Du đã cho thấy một bút pháp tả cảnh ngụ tình rực rỡ. Cảnh vật được miêu tả qua tâm trạng, tâm trạng nhuốm lên cảnh vật, cảnh vật bộc lộ tâm trạng :

– Sắc thái của bức tranh thiên nhiên thể hiện từng trạng thái tình cảm của Thuý Kiều:

+ Nhớ thương cha mẹ, quê nhà, cảnh vật là :
Buồn trông cửa bể chiều hôm ,
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa .
+ Nhớ tình nhân, xót xa cho tình duyên lỡ dở, thì cảnh là :
Buồn trông ngọn nước mới sa ,
Hoa trôi man mác biết là về đâu .
+ Buồn tủi, đau đớn cho thân mình, thì cảnh là :
Buồn trông gió cuốn mặt duyềnh ,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

– Như vậy, từng chi tiết cụ thể, hình ảnh khung cảnh vạn vật thiên nhiên đều mang đậm trạng thái tình cảm của Thuý Kiều. Mỗi cảnh là mỗi tình, tuy nhiên toàn bộ đều buồn thương, đúng là : “ Người buồn cảnh có vui đâu khi nào ” .
– Cụm từ “ Buồn trông ” lặp lại bốn lần trong tám câu thơ như những đợt sóng lòng trùng điệp, càng khiến nỗi buồn dằng dặc, bát ngát, phối hợp với cái nhìn từ xa đến gần, thu hẹp dần vào nội cảm con người để đến cuối đoạn thì tâm trạng đơn độc, sầu nhớ, cảm xúc đau đớn trào lên. Sóng gió nổi lên như sự báo về những đau khổ ê chề rồi đây sẽ xảy ra so với Kiều, là dự cảm cho một đoạn đời “ Thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần. ” .

0975893268
icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon